Historia Miasta

Start \ Miasto i Gmina \ Historia miasta

Historia Miasta

Poprawiony: poniedziałek, 28 czerwca 2010 11:38 poniedziałek, 22 stycznia 2007 12:31

Na obecnych terenach gminy Stąporków od dawnych czasów rozwijał się głównie przemysł. Na tradycje te złożyły się przede wszystkim warunki naturalne. Istniały tu obfite pokłady rudy żelaza, a także rozległe lasy w których wypalano węgiel drzewny używany do wytopu żelaza i jego obróbki. Jako źródła energii wykorzystywano rzeki Czarna oraz Krasna. Z kolei niskiej jakości gleby w znacznym stopniu ograniczały rozwój rolnictwa.

Pierwsze wzmianki o istnieniu kuźnic w rejonie Stąporkowa pochodzą z końca XV wieku. Dotyczą one kuźnic powstałych w Czarnej, Błonicy, Błaszkowie, Duraczowie oraz kuźnicy Stąpor (według ówczesnej pisowni Stampor). W nazwie tamtejszej kuźnicy doszukuje się obecnej nazwy Stąporkowa. W połowie wieku Stąporków i jego okolice stały się własnością rodziny Małachowskich. W 1738 r. kanclerz Jan Małachowski wybudował w Stąporkowie wielki piec do wytopu żelaza. W latach kolejnych rozbudował przemysł i unowocześnił go na tyle, że w tamtych czasach był on najnowocześniejszym okręgiem przemysłowym w kraju.

Od 1871r. nowi właściciele tych terenów - Tarnowscy wprowadzili kilka unowocześnień technologicznych. Hrabia Tarnowski wybudował drugi wielki piec, bocznicę kolejowa i zainstalował maszynę parowa. Fabryka rozrosła się i otrzymała nazwę "Huta Staporków". W latach 1886-1900 zakład zatrudniał około 800 robotników, produkował duże ilości grzejników centralnego ogrzewania, rur wodociągowych i kanalizacyjnych, które wysyłane były w głąb Rosji. Pod koniec 1905r. Stąporków liczył 704 mieszkańców. Kryzys hutnictwa przełomu XIX i XX wieku dotknął również Hutę Stąporków, która zamykana była w najtrudniejszych okresach kryzysu. Ostatecznie została ona zamknięta w 1938 r.

Tereny Stąporkowa zostały zajęte przez Niemców 8 września 1939 r. W czasie okupacji obszar gminy Staporków dał się poznać jako teren działania licznych oddziałów partyzanckich. Działały tu między innymi: odział majora Hubala, odziały AK, Gwardii Ludowej i AL. Okupacja to także okres eksterminacji miejscowej ludności pochodzenia polskiego i żydowskiego. Część z nich trafiła do obozów koncentracyjnych, pozostali na roboty do Niemiec. Druga wojna światowa przyniosła gminie znaczne straty, szacowane na 25- 30% w gospodarstwach rolnych i 75% w zakładach przemysłowych.

W latach 50-tych nastąpił dynamiczny rozwój Stąporkowa. Powstały dwa duże osiedla mieszkaniowe, rozbudowano Odlewnię Żeliwa "Niekłań", kopalnie rudy żelaza (eksploatowane do końca lat 60-tych) oraz zmodernizowano zakłady w Krasnej i Furmanowie. W 1967 r. Stąporków otrzymał prawa miejskie.

OŻS Stąporków

Lata 70-te to dalszy rozwój Stąporkowa. Wybudowano w tym czasie Dom Kultury, Zespół Szkół Zawodowych, Przychodnię Międzyzakładową oraz obiekty użyteczności publicznej. W latach 1945-1977 Stąporków przeobraził się z osady liczącej 600 mieszkańców w miasteczko o łącznej liczbie 5600 osób.

Obecnie gmina Stąporków liczy ok. 19.000 mieszkańców, w tym w mieście ok. 6.500. Na terenie gminy funkcjonują firmy związane z kapitałem zagranicznym (Henkel Bautechnik, Gaspol) oraz większe (np.: Zakłady Urządzeń Kotłowych) i mniejsze podmioty gospodarcze. Dynamicznie rozwija się handel detaliczny jak i hurtowy, a także sektor usług. Obsługę bankową na terenie gminy prowadzą: PKO BP, BPH PBK i Bank Spółdzielczy w Końskich. Gmina posiada dobre połączenia telekomunikacyjne, drogowe i kolejowe z reszta kraju (droga krajowa Nr 42, linie kolejowa Łódź – Dębica).

Od 2001 r. rozporządzeniem Rady Ministrów została utworzona podstrefa “Stąporków” Specjalnej Strefy Ekonomicznej “STARACHOWICE”. Gmina posiada także inne tereny i obiekty do zagospodarowania.

Gmina Stąporków należy do najmniej zanieczyszczonych obszarów województwa świętokrzyskiego. Duże powierzchnie leśne (61% pow. gminy) oraz liczne, atrakcyjnie położone zbiorniki wodne (o łącznej powierzchni 30 ha) stwarzają przed gminą szansę rozwoju turystyki. Powstają pierwsze gospodarstwa agroturystyczne, szczególnie w miejscowościach: Niekłań, Janów, Hucisko.